Disclaimer: dit artikel is uitsluitend educatief en geen beleggingsadvies. We doen geen koop- of verkoopaanbeveling en noemen geen aanbieders.
Niveau: Beginner
Waarom is positiegrootte berekenen zo belangrijk?
Positiegrootte berekenen betekent: vooraf uitrekenen hoe groot je positie mag zijn, zodat je bij het raken van je stop loss niet meer verliest dan je van plan was. Het is misschien wel de belangrijkste rekensom in traden. Je bepaalt er niet mee óf een trade goed afloopt, maar wel hoeveel schade een verliestrade kan aanrichten. In dit artikel lees je hoe de 1%-regel werkt, met formule en rekenvoorbeelden.
Veel beginners kiezen hun positiegrootte op gevoel: “ik koop 100 stuks” of “ik zet €500 in”. Het probleem is dat het risico dan per trade sterk verschilt. Bij de ene trade ligt de stop dichtbij en is het risico klein, bij de andere ligt hij ver weg en is het risico groot. Zonder berekening weet je niet wat je eigenlijk riskeert. In het Engels heet dit position sizing.
Wat is de 1%-regel?
De 1%-regel is een veelgebruikte vuistregel: riskeer per trade maximaal 1% van je account. Met ‘riskeren’ bedoelen we: het bedrag dat je verliest als je stop loss geraakt wordt. Het is dus niet 1% van je account in de trade stoppen, maar 1% van je account verliezen als het misgaat.
Een fictief voorbeeld: met een account van €3.000 is 1% gelijk aan €30. Bij elke trade richt je je positie zo in dat je bij het raken van je stop ongeveer €30 verliest. Sommige traders kiezen een ander percentage, zoals 0,5% of 2%. Het precieze getal is minder belangrijk dan het principe: een vast, klein deel van je account per trade.
Wat is de formule?
De formule is eenvoudig:
Positiegrootte = risicobedrag / afstand tot je stop
Je hebt drie dingen nodig: 1. Je risicobedrag: bijvoorbeeld 1% van je account. 2. Je instapprijs: waar je de positie opent. 3. Je stop loss: waar je uitstapt als je ongelijk hebt.
De afstand tot je stop is het verschil tussen instap en stop.
Hoe ziet een rekenvoorbeeld eruit?
Fictief voorbeeld met een aandeel: – Account: €4.000 – Risico 1%: €40 – Instap: €25,00 – Stop: €24,00 – Afstand: €1,00 per aandeel – Positiegrootte: €40 / €1,00 = 40 aandelen
Wordt je stop geraakt, dan verlies je 40 × €1,00 = €40, plus kosten. Ligt de stop verder weg, bijvoorbeeld op €23,00, dan is de afstand €2,00 en mag je maar 20 aandelen kopen. Je risico blijft dan hetzelfde: €40.
Dit is de kern: niet je positie bepaalt je risico, maar je risico bepaalt je positie.
Waarom niet gewoon een vast aantal?
Stel dat je altijd 50 aandelen koopt. Bij een stop op €0,50 afstand riskeer je €25. Bij een stop op €3,00 afstand riskeer je €150. Hetzelfde aantal aandelen, maar een risico dat zes keer zo groot is. Met de 1%-regel voorkom je dat. Elke trade heeft hetzelfde risico, zodat één trade nooit veel zwaarder weegt dan de andere.
Wat moet je afronden?
Vaak komt de berekening niet op een rond getal uit. Rond dan af naar beneden, zodat je nooit meer riskeert dan je grens. Bij 33,3 aandelen koop je er 33. Bij sommige producten kun je alleen in vaste stappen handelen; ook dan rond je naar beneden af. Kom je op nul uit, dan is je stop te ver weg voor je account en sla je de trade over.
Waarom 1% en niet meer?
Een klein percentage lijkt misschien voorzichtig, maar het heeft een duidelijke reden. Iedereen krijgt reeksen verliezen achter elkaar. Een fictief voorbeeld: je account staat op €5.000 en je krijgt vijf verliezen op rij. Bij 1% per trade sta je daarna op ongeveer €4.755. Bij 4% per trade sta je op ongeveer €4.077, bijna een vijfde minder. Wat zo’n reeks over langere tijd doet, rekenen we uit in Risicomanagement bij trading: zo bescherm je je account.
Wat als je instapprijs anders uitvalt?
Je rekent vooraf met een geplande instap, maar de uitvoering kan iets anders zijn. Een fictief voorbeeld: je plant instap op 20,00 met stop op 19,50 en 80 aandelen (€40 risico). Je wordt gevuld op 20,10. De afstand is nu 0,60, dus je risico wordt €48. Reken na je instap daarom kort opnieuw, en verklein je positie of accepteer bewust het verschil.
Wat doe je met een klein account?
Met een klein account is 1% een klein bedrag. Bij €500 is dat €5 per trade. Dat kan betekenen dat je bij sommige producten geen zinvolle positie kunt nemen, omdat de kleinste positie al meer risico geeft. De verleiding is dan groot om het percentage op te rekken. Doe dat liever niet. Kies in dat geval een markt of product waarbij kleinere posities mogelijk zijn, of blijf nog oefenen met een demo-account tot je de berekening en je regels goed beheerst.
Tel je kosten mee?
Ja, als je het precies wilt doen. Je risico is eigenlijk de afstand tot je stop plus de kosten, zoals spread en commissie. Een eenvoudige manier: trek een vaste schatting van de kosten af van je risicobedrag voordat je deelt door de stopafstand. Bij €40 risico en ongeveer €4 kosten reken je dan met €36. Zo blijft je totale verlies bij een stop dicht bij je grens.
Een rekenvoorbeeld met een index
Fictief voorbeeld: je account is €2.500 en je riskeert 1%, dus €25. Je wilt een index kopen, met je stop 50 punten onder je instap. Bij een product waarbij je een bedrag per punt kiest, wordt de positiegrootte €25 / 50 = €0,50 per punt. Wordt je stop geraakt, dan verlies je 50 × €0,50 = €25, plus kosten.
Twijfel je over je berekening, reken haar dan nog een keer na voordat je de order plaatst. Een rekenfout in de positiegrootte is een van de weinige fouten die je volledig kunt voorkomen.
Waar vind je meer?
De positiegrootte is één van de bouwstenen van risicobeheer. Lees ook Risicomanagement bij trading: zo bescherm je je account, Risk-reward-ratio uitgelegd en Stop loss uitgelegd (incl. gegarandeerde stop en slippage). Begrippen vind je in de trading woordenlijst.
Niveau: Gevorderd
Hoe bereken je positiegrootte bij verschillende producten?
De formule blijft altijd hetzelfde: risicobedrag gedeeld door het risico per eenheid. Wat per product verschilt, is wat ‘één eenheid’ is en hoeveel die per prijsstap waard is.
Aandelen. Eén eenheid is één aandeel. Het risico per aandeel is de afstand tussen instap en stop in euro’s. Dat is het eenvoudigste geval, zoals in het beginnersdeel.
Indices in punten. Bij veel producten op indices handel je een bedrag per punt, bijvoorbeeld een aantal euro per punt beweging. Je rekent dan: positiegrootte (euro per punt) = risicobedrag / stopafstand in punten.
Fictief voorbeeld: risicobedrag €50, stop op 25 punten afstand. Positiegrootte: €50 / 25 = €2 per punt. Beweegt de index 25 punten tegen je in, dan verlies je 25 × €2 = €50.
Valuta in pips. Bij valutaparen bepaal je hoeveel één pip waard is bij een bepaalde positiegrootte. Dat hangt af van het valutapaar en de munt van je account. Je rekent: positiegrootte = risicobedrag / (stopafstand in pips × waarde per pip per eenheid). Platforms tonen de waarde per pip meestal bij het invoeren van een order. Gebruik die waarde in plaats van zelf te gokken.
Producten met een contractgrootte. Bij sommige producten vertegenwoordigt één contract een vaste hoeveelheid van de onderliggende waarde. Dan is de waarde per prijsstap een vast bedrag per contract, en reken je: aantal contracten = risicobedrag / (stopafstand × waarde per stap per contract). Kom je op een gebroken getal, dan rond je naar beneden af.
Wat als je account in een andere munt staat?
Handel je in een markt die in een andere munt noteert dan je account, dan moet je je risico omrekenen. Een fictief voorbeeld: je account staat in euro’s, je wilt een Amerikaans aandeel in dollars kopen. Je risicobedrag is €50. Bij een wisselkoers van, fictief, 1 euro = 1,10 dollar is dat $55. De stopafstand is $1,10 per aandeel. Positiegrootte: $55 / $1,10 = 50 aandelen.
Vergeet niet dat de wisselkoers tijdens je trade kan bewegen. Bij korte trades is dat effect meestal klein, bij lange posities kan het merkbaar zijn. Ook rekent je aanbieder mogelijk valutakosten. Neem die mee in je kostenschatting.
Hoe ga je om met een hefboom?
Met een hefboom heb je minder eigen geld nodig voor een positie. Voor de berekening van je positiegrootte maakt dat niets uit: je risico wordt nog steeds bepaald door positiegrootte maal stopafstand. De hefboom bepaalt alleen hoeveel margin er vastligt.
Het gevaar zit in het omgekeerde: omdat je met weinig geld een grote positie kunt openen, is het verleidelijk om groter te handelen dan je berekening toestaat. Een fictief voorbeeld: met €1.000 op je account en een hefboom van 1 op 20 kun je een positie van €20.000 openen. Maar als je berekening zegt dat je bij je stop maar €10 mag verliezen, is een veel kleinere positie het maximum. Laat de hefboom nooit je positiegrootte bepalen; laat je risicoberekening dat doen.
Controleer daarnaast of je margin voldoende is om de positie aan te houden tot je stop. Ligt je stop zo ver weg dat je account onder de vereiste margin zakt voordat de stop geraakt wordt, dan kan je aanbieder je positie eerder sluiten.
Moet je je risicobedrag aanpassen als je account verandert?
Er zijn twee gangbare benaderingen. Bij de eerste reken je je 1% steeds uit op je actuele accountwaarde. Groeit je account, dan groeit je risicobedrag mee; krimpt het, dan krimpt het mee. Dat heeft als voordeel dat je in een slechte periode automatisch kleiner gaat handelen.
Bij de tweede gebruik je een vast bedrag dat je periodiek aanpast, bijvoorbeeld elke maand. Dat is eenvoudiger en voorkomt dat je na elke trade opnieuw moet rekenen.
Een fictief voorbeeld van het verschil: je begint met €5.000 en verliest vijf trades achter elkaar. Bij de eerste methode riskeer je eerst €50, dan €49,50, dan €49,01, enzovoort. Bij de tweede methode blijf je €50 riskeren tot de maandelijkse aanpassing. Na een reeks verliezen zakt je risico bij de eerste methode vanzelf mee; bij de tweede pas later. Beide werken, zolang je de keuze vooraf maakt en consequent volgt.
Hoe ga je om met meerdere posities tegelijk?
De 1%-regel gaat over één trade. Heb je meerdere posities tegelijk open, dan tellen de risico’s op. Drie posities van elk 1% betekent 3% totaal risico als alle stops geraakt worden. Bewegen die markten vaak samen, dan is die kans groter dan je zou denken.
Een praktische aanvulling is een maximum voor je totale open risico; hoe je dat kiest, staat in Risicomanagement bij trading: zo bescherm je je account. Voor de positiegrootte betekent het: wil je een nieuwe positie openen terwijl je maximum al bereikt is, dan wacht je tot een andere positie gesloten is, of je stop naar instap is geschoven zodat die positie geen risico meer heeft.
Wat als je in delen in- of uitstapt?
Sommige traders openen hun positie niet in één keer, maar in delen. Bijvoorbeeld de helft bij het eerste instapmoment en de andere helft als de prijs nog iets verder terugkomt. Of ze sluiten een deel bij een eerste doel en laten de rest doorlopen. Dat maakt de berekening iets ingewikkelder, maar het principe blijft gelijk: je totale risico bij het raken van de stop mag je grens niet overschrijden.
Een fictief voorbeeld: risicobedrag €60, stop op 45,00. Je koopt eerst 10 stuks op 48,00 (risico 10 × 3,00 = €30). Daarna wil je nog 10 stuks kopen op 47,00 (risico 10 × 2,00 = €20). Totaal risico €50, binnen je grens. Had je de tweede keer 15 stuks gekocht, dan was het totaal €60, precies je grens. Reken het totaal dus altijd uit voordat je bijkoopt.
Een valkuil is bijkopen bij een verliezende positie zonder vooraf plan. Dan verhoog je je risico op het moment dat je ongelijk lijkt te krijgen. Wie in delen instapt, legt de delen en het totale risico vooraf vast.
Wat gebeurt er als je je stop verplaatst?
Als je stop meeschuift in de richting van je trade, bijvoorbeeld naar je instapprijs, daalt het risico van die positie. Bij een stop op het instapniveau is het risico, afgezien van kosten en slippage, nul. Dat geeft ruimte voor een nieuwe trade binnen je maximale totale open risico.
Verschuift je stop de andere kant op, verder van je instap, dan stijgt je risico. Je positiegrootte was berekend op de oude stop. Met een verder weg gelegen stop riskeer je meer dan je grens. Dat is precies de reden waarom je een stop niet verder weg schuift: het maakt je hele berekening ongeldig.
Welke fouten maak je makkelijk bij het rekenen?
- De stop aanpassen aan de positie. Eerst een grootte kiezen en dan een stop die daarbij past, in plaats van andersom.
- Pipwaarde of puntwaarde verkeerd inschatten. Controleer de waarde per stap altijd in je platform.
- Kosten vergeten. Je werkelijke verlies bij een stop is hoger dan de afstand maal de grootte.
- Naar boven afronden. Altijd naar beneden, zodat je onder je grens blijft.
- Margin vergeten. Een positie die binnen je risicogrens valt, kan alsnog te veel margin vragen.
Hoe maak je het jezelf makkelijk?
Maak een eenvoudig rekenblad met invoervelden voor je account, risicopercentage, instap, stop, waarde per stap en geschatte kosten, en een uitkomstveld voor de positiegrootte. Gebruik het bij elke trade. Na een paar weken gaat het vanzelf, en je hoeft onder druk niet te hoofdrekenen. Veel platforms hebben ook een ingebouwde rekenhulp; controleer dan wel of die rekent met jouw stop en jouw risico, en niet met een standaardinstelling.
Hoe controleer je achteraf of je berekening klopte?
Zet in je journaal bij elke trade het geplande risico en het werkelijke resultaat als de stop geraakt werd. Na een reeks verliestrades kun je vergelijken: lag je werkelijke verlies dicht bij je planning, of steeds er ruim boven? Een structureel hoger verlies wijst op onderschatte kosten, slippage, verkeerde puntwaardes of verschoven stops. Een fictief voorbeeld: gepland €40, werkelijk gemiddeld €52. Dat is 30% meer dan gepland, en een duidelijke aanwijzing om je kostenschatting of je uitvoering te onderzoeken.
Wat als je platform een minimale positie heeft?
Sommige producten hebben een minimale positiegrootte. Geeft je berekening een kleinere uitkomst, dan kun je de trade niet nemen zonder je risicogrens te overschrijden. Sla de trade dan over, of zoek een product met kleinere eenheden. Je grens oprekken omdat het minimum te groot is, is precies het soort uitzondering dat je risicobeheer ondermijnt.
Gebruik bij twijfel liever een iets kleinere positie dan een iets grotere. Het verschil in mogelijke opbrengst is klein; het verschil in risico bij een rekenfout kan groot zijn.
Niveau: Verdieping
Waarom werkt een vast percentage beschermend?
Het rekenen met een vast percentage van je account heeft een eigenschap die op het eerste gezicht onopvallend is, maar diep ingrijpt: je inzet past zich automatisch aan je resultaten aan. Na verliezen wordt je account kleiner, dus wordt 1% kleiner, dus worden je posities kleiner. Na winsten gebeurt het omgekeerde.
Dat betekent dat je account in theorie nooit helemaal leeg raakt door een reeks verliezen. Na tien verliezen van 1% heb je niet 90% over, maar iets meer: 0,99 tot de macht tien, ongeveer 90,4%. Na vijftig verliezen op rij, een extreem en onwaarschijnlijk scenario, heb je nog ruim 60%. Bij een vast bedrag van 1% van je startkapitaal zou je na honderd verliezen op nul staan.
In de praktijk is het verschil bij korte reeksen klein, maar het principe is belangrijk: een vast percentage maakt je inzet zelfregulerend. In een slechte periode handel je automatisch kleiner, zonder dat je daar zelf een beslissing over hoeft te nemen.
Er is ook een keerzijde. Na een flinke drawdown kost herstel meer tijd, omdat je met kleinere posities werkt. Fictief voorbeeld: na 20% verlies heb je 25% winst nodig om terug te komen, maar je posities zijn ook 20% kleiner dan aan het begin. Dat is de prijs van bescherming, en voor de meeste traders is die het waard.
Hoe verhoudt de 1%-regel zich tot de ‘optimale’ inzet?
In de vakliteratuur bestaan methoden om de inzet te berekenen die op lange termijn tot de grootste groei zou leiden, gegeven een bekende winstkans en een bekende verhouding tussen winst en verlies. De bekendste is het Kelly-criterium. Bij een gunstige verwachting adviseert zo’n formule vaak een inzet die veel hoger ligt dan 1% per trade.
Er zijn goede redenen waarom de meeste traders dat niet volgen. De belangrijkste is dat je je echte winstkans en verhouding niet kent. Je schat ze op basis van het verleden, en die schatting kan er flink naast zitten. Als je de formule toepast op een te optimistische schatting, adviseert hij een inzet die in werkelijkheid te groot is, met grote kans op diepe verliezen. Daarnaast leiden zelfs correct berekende ‘optimale’ inzetten tot zeer grote schommelingen in je account, die psychologisch en praktisch moeilijk vol te houden zijn.
Daarom gebruiken traders die zulke methoden toepassen, vaak maar een kleine fractie van de uitkomst. Voor wie aan het leren is, is de les eenvoudig: kies een inzet die je laat overleven, niet een die op papier het snelst groeit. De 1%-regel is daarvoor een redelijk startpunt.
Hoe beïnvloedt de beweeglijkheid van de markt je positiegrootte?
Als je je stop baseert op de beweeglijkheid van de markt, bijvoorbeeld op een veelvoud van de gemiddelde true range, dan beïnvloedt die beweeglijkheid ook je positiegrootte. In een onrustige markt komt je stop verder weg te liggen, waardoor je positie kleiner wordt. In een rustige markt komt hij dichterbij en wordt je positie groter.
Een fictief voorbeeld: risicobedrag €100. De gemiddelde true range is in een rustige periode 10 punten. Je stop op twee keer die afstand ligt op 20 punten. Positiegrootte: €100 / 20 = €5 per punt. In een onrustige periode is de gemiddelde range 30 punten, je stop ligt op 60 punten, en je positiegrootte wordt €100 / 60 ≈ €1,66 per punt.
Het mooie van deze aanpak is dat je risico in euro’s gelijk blijft, terwijl je positie zich aanpast aan wat de markt doet. In wilde tijden handel je vanzelf kleiner. Het is een vorm van wat in de vakliteratuur volatiliteitsgebaseerde positiegrootte heet.
Let wel op: ook bij deze methode blijft gaprisico bestaan. In een onrustige markt zijn sprongen voorbij je stop waarschijnlijker. Sommige traders verlagen daarom in onrustige periodes ook hun risicopercentage, bovenop de automatisch kleinere positie.
Hoe beheer je risico op portefeuilleniveau?
Wie meerdere posities tegelijk heeft, kijkt niet alleen naar het risico per trade, maar naar het totaal. Drie aandachtspunten.
Totaal open risico. De som van alle risico’s als alle stops tegelijk geraakt worden. Een veelgebruikte grens is een paar procent van het account.
Samenhang tussen posities. Posities in markten die vaak samen bewegen, gedragen zich bij een grote beweging als één positie. Fictief voorbeeld: twee posities van elk 1% in twee banken uit hetzelfde land kunnen bij sectornieuws samen 2% kosten, alsof het één positie was. Behandel zulke posities als een groep met een eigen maximum.
Richting. Zijn al je posities long, of al short? Dan ben je extra gevoelig voor een algemene beweging van de markt. Sommige traders begrenzen hoeveel risico ze in één richting willen hebben.
Een fictief voorbeeld van een set regels: maximaal 0,75% per trade, maximaal 2% in één groep samenhangende markten, en maximaal 2,5% in één richting, plus een totaal maximum zoals in de pijler over risicomanagement. Deze getallen zijn een illustratie, geen advies. Het gaat om het idee dat je risico niet alleen per trade, maar ook als geheel begrenst.
Wat zijn de beperkingen van de 1%-regel?
De 1%-regel is een nuttige vuistregel, maar geen garantie. Een paar beperkingen:
Gaps en slippage. De regel gaat ervan uit dat je stop op of dichtbij je niveau wordt uitgevoerd. Bij een gap kan je verlies veel groter zijn dan 1%. Bij producten met hoge beweeglijkheid of posities over het weekend is dat risico reëel.
Gelijktijdige posities. Met meerdere posities kan je totale verlies veel groter zijn dan 1%, zoals hierboven beschreven.
Kosten. Wie kosten niet meerekent, riskeert in werkelijkheid meer dan 1%.
Psychologie. Ook 1% kan zwaar voelen na een reeks verliezen. De regel beschermt je account, maar niet automatisch je hoofd.
Het percentage zelf. 1% is geen magisch getal. Voor sommige stijlen of accounts kan een lager percentage passender zijn. Een hoger percentage vergroot het risico op diepe drawdowns aanzienlijk.
Hoe test je je aanpak voor positiegrootte?
Wie wil weten hoe zijn methode zich gedraagt, kan dat simuleren. Neem een reeks trades uit je journaal of uit een test op historische data, uitgedrukt in risico-eenheden. Pas daar verschillende risicopercentages op toe en kijk wat er met het account gebeurt: hoe diep worden de drawdowns, hoe lang duren ze? Herschik de volgorde van de trades een paar honderd keer willekeurig en kijk hoe sterk de uitkomsten verschillen. Zo zie je hoeveel invloed alleen al de volgorde van winst en verlies heeft.
Zo’n simulatie voorspelt niets over de toekomst. Wel geeft ze een eerlijk beeld van de schommelingen die bij een bepaald risicopercentage horen, en van de vraag of je die zou kunnen volhouden. Veel traders kiezen na zo’n oefening voor een lager percentage dan ze aanvankelijk van plan waren.
Wat doet afronding met je werkelijke risico?
Bij grote accounts en kleine prijsstappen maakt afronding weinig uit. Bij kleine accounts of producten met grote minimale stappen kan het verschil fors zijn. Een fictief voorbeeld: je risicobedrag is €20, je stopafstand is €7 per eenheid. De berekening geeft 2,86 eenheden. Naar beneden afgerond worden dat er 2, met een werkelijk risico van €14, dus 0,7% in plaats van 1%. Had je naar boven afgerond, dan waren het 3 eenheden met €21 risico, net boven je grens.
Bij herhaling betekent dit dat je werkelijke gemiddelde risico per trade afwijkt van je plan. Dat is niet erg, zolang je het weet. Wie in risico-eenheden meet, moet dan rekenen met het werkelijke risico per trade, niet met het geplande percentage. Anders kloppen je evaluaties niet.
Kom je structureel op heel kleine of afgeronde posities uit, dan is dat een teken dat het product niet goed past bij je accountgrootte of je stopafstanden. Een kleinere eenheid of een andere markt kan dan beter passen dan het oprekken van je percentage.
Hoe verschilt positiegrootte per handelsstijl?
De formule is voor elke stijl gelijk, maar de uitkomsten en aandachtspunten verschillen.
Bij heel korte trades liggen stops dichtbij, dus worden posities groot. Dat maakt de uitvoering gevoelig: bij een grote positie kost één punt slippage meteen veel. Kosten wegen zwaar, en het verschil tussen gepland en werkelijk risico kan relatief groot zijn. Wie zo handelt, doet er goed aan zijn kostenschatting ruim te nemen.
Bij trades van een paar dagen liggen stops verder weg en zijn posities kleiner. Hier speelt gaprisico een grotere rol, en bij hefboomproducten komen financieringskosten per nacht erbij. Een deel van de traders kiest bij deze stijl bewust een lager risicopercentage, juist vanwege de kans op sprongen voorbij de stop.
Bij langere posities gaat het vaak om weinig, grotere bewegingen. Stops liggen ver weg, posities zijn klein, en het risico zit vooral in grote, onverwachte gebeurtenissen. Ook het totale open risico over meerdere langlopende posities verdient hier extra aandacht, omdat ze lang tegelijk openstaan.
Kun je positiegrootte automatiseren?
Veel platforms bieden een rekenhulp die de positiegrootte voorstelt op basis van je stop en een risicopercentage. Dat kan fouten voorkomen, maar alleen als de instellingen kloppen. Controleer bij elke rekenhulp of hij rekent met je actuele accountwaarde of met een vast bedrag, of hij kosten meeneemt, en of hij de juiste waarde per punt of pip gebruikt voor het product dat je handelt. Een rekenhulp die op het verkeerde product is ingesteld, geeft met grote zekerheid een verkeerde uitkomst.
Een goede gewoonte is om de uitkomst van een rekenhulp af en toe met de hand na te rekenen. Komen ze overeen, dan kun je erop vertrouwen. Komen ze niet overeen, dan weet je dat er een instelling niet klopt, voordat het geld kost.
Hoe houd je je risicopercentage eerlijk?
Een laatste valkuil is langzame verschuiving. Na een paar goede maanden voelt 1% ineens weinig, en wordt het 1,5%, later 2%. Elke stap lijkt klein, maar samen verdubbelen ze je risico, vaak precies op het moment dat de markt omslaat. Leg daarom in je plan vast onder welke voorwaarden je je percentage mag verhogen, bijvoorbeeld pas na een lange periode waarin je je regels consequent volgde, en altijd met kleine stappen. Verlagen mag altijd; verhogen alleen volgens het plan.
Hoe ga je om met posities die je lang aanhoudt?
Bij posities die weken of maanden openstaan, verandert er onderweg veel. Je account groeit of krimpt, de beweeglijkheid van de markt verandert, en je stop schuift misschien mee. Het risico van zo’n positie is daardoor niet meer gelijk aan wat je bij instap berekende. Een goede gewoonte is om periodiek, bijvoorbeeld wekelijks, het actuele risico van al je open posities te berekenen: wat verlies je nu als alle stops geraakt worden? Als dat boven je grens is gekomen, bijvoorbeeld omdat je account gekrompen is, kun je een deel van een positie sluiten om weer binnen je plan te komen.
Wat neem je hieruit mee?
Positiegrootte berekenen is geen formaliteit, maar de schakel die je risicoregels verbindt met je werkelijke posities. De formule is eenvoudig; de discipline om haar bij elke trade toe te passen, is het lastige deel. Een vast percentage beschermt je doordat je inzet meebeweegt met je resultaten. Afstemmen op beweeglijkheid houdt je risico in euro’s gelijk in wisselende markten. En begrenzing op portefeuilleniveau voorkomt dat losse veilige trades samen een groot risico vormen. Wie deze lagen combineert, heeft een stevig fundament, ook al blijft de uitkomst van elke afzonderlijke trade onzeker.
Tot slot: positiegrootte is het punt waar al je andere keuzes samenkomen. Je analyse bepaalt de stop, je risicoplan bepaalt het bedrag, en de formule maakt er een concrete positie van. Als een van die schakels niet klopt, klopt de positie ook niet. Daarom loont het om dit onderdeel saai en voorspelbaar te houden: elke keer dezelfde stappen, elke keer dezelfde controle. Juist die herhaling beschermt je op de momenten dat je het meest geneigd bent af te wijken.
Welke risico’s horen bij traden?
Traden brengt een reëel risico op verlies met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Met hefboomproducten zoals CFD’s kunnen verliezen snel oplopen, omdat kleine prijsbewegingen grote gevolgen hebben voor je resultaat. Eerdere resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Handel alleen met geld dat je kunt missen. Als je wilt handelen: controleer in het AFM-register of een aanbieder een vergunning heeft.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je je positiegrootte?
Deel je risicobedrag door de afstand tussen instap en stop loss. Rond naar beneden af.
Wat is de 1%-regel?
Een vuistregel om per trade maximaal 1% van je account te verliezen als je stop geraakt wordt. Het is geen advies; het percentage kies je zelf.
Maakt een hefboom uit voor de berekening?
Niet voor je risico: dat volgt uit positiegrootte maal stopafstand. De hefboom bepaalt alleen hoeveel margin vastligt.
Moet ik kosten meerekenen?
Ja, als je het precies wilt doen. Trek een schatting van de kosten af van je risicobedrag.
Test jezelf
1. Account €4.000, risico 1%, instap 25, stop 24. Hoeveel aandelen?
Antwoord: 40 aandelen (€40 / €1).
2. Risico €50, stop op 25 punten. Hoeveel euro per punt?
Antwoord: €2 per punt.
3. De berekening geeft 33,7 stuks. Hoeveel neem je?
Antwoord: 33, altijd naar beneden afronden.
4. Waarom verschuif je je stop niet verder weg?
Antwoord: Je positiegrootte was berekend op de oude stop; met een verdere stop riskeer je meer dan je grens.
Bronnen
- AFM – Registers (controleer of een aanbieder een vergunning heeft): https://www.afm.nl/nl-nl/sector/registers
- AFM – Productinterventie, onderdeel CFD’s (beperkingen voor aanbieders, o.a. maximale hefboom, bescherming tegen restschuld, gestandaardiseerde risicowaarschuwing): https://www.afm.nl/nl-nl/sector/themas/over-het-toezicht-en-beleid-van-de-afm/toezicht-en-beleid/productinterventie
- Overige vakinhoud: algemene uitleg van de redactie; geen externe cijfers gebruikt. Voorbeelden zijn fictief.
Auteur: Redactie AI Daytrading
Gepubliceerd: 2026-10-23 · Bijgewerkt: 2026-10-23