Een van de strategieën die we op deze site volgen, is de Kumo-breakout op de DAX-uurgrafiek. In dit artikel lees je wat een Kumo-uitbraak is, met welke regels we zo’n uitbraak handelen en wat een backtest over bijna drie jaar laat zien. We vertellen ook eerlijk wat de cijfers niet zeggen. Dit is uitleg en geen advies.
Wat is de Ichimoku-wolk?
Ichimoku Kinko Hyo is een Japanse indicator die in één beeld laat zien waar de trend, het momentum en de belangrijke koersniveaus liggen. Hij bestaat uit een paar lijnen:
- Tenkan-sen (conversielijn): het midden van het hoogste en laagste punt van de laatste 9 kaarsen.
- Kijun-sen (basislijn): hetzelfde over de laatste 26 kaarsen. Deze lijn speelt verderop een rol bij het uitstappen.
- Senkou Span A: het gemiddelde van Tenkan en Kijun, 26 kaarsen vooruit geplot.
- Senkou Span B: het midden van het hoogste en laagste punt over 52 kaarsen, ook 26 kaarsen vooruit geplot.
De ruimte tussen Span A en Span B heet de Kumo, Japans voor wolk. Staat de koers boven de wolk, dan is de trend op dat tijdframe positief. Staat de koers eronder, dan is hij negatief. Zit de koers in de wolk, dan is het beeld onbeslist. De wolk werkt vaak als een zone van steun of weerstand. De Chikou-lijn, die bij Ichimoku ook bestaat, gebruiken we in deze strategie niet.
Wat is een Kumo-uitbraak?
Een Kumo-uitbraak (Kumo-breakout) is het moment waarop een uurkaars sluit aan de andere kant van de wolk:
- Long-uitbraak: een uurkaars sluit boven de bovenrand van de wolk.
- Short-uitbraak: een uurkaars sluit onder de onderrand van de wolk.
Het gaat om het slot van de kaars, niet om een kortstondige uitschieter tijdens het uur. Het idee is simpel: wie door de wolk heen breekt, laat de onbesliste zone achter zich en geeft vaak de start van een nieuwe beweging aan. Niet elke uitbraak zet door. Juist daarom zijn de regels voor stop en winstnemen minstens zo belangrijk als het signaal zelf.
De standaardregel stap voor stap
Bij elk Kumo-signaal gebruiken we dezelfde regels. Er wordt niet per keer gekozen.
1. Instappen
- Je stapt in met 2 contracten bij het slot van de uitbraakkaars, in de richting van de uitbraak.
- In het vervolg noemen we ze contract 1 (C1) en contract 2 (C2).
2. Beginstop
- De beginstop ligt op de andere rand van de wolk.
- Ligt die rand verder dan 50 punten van de instap, dan komt de stop op maximaal 50 punten. Zo blijft het verlies per contract beperkt, ook als de wolk dik is.
3. Bij +50 punten: break-even
- Staat de trade 50 punten in de plus, dan gaan de stops van beide contracten naar de instapkoers (break-even).
- Vanaf dat moment kan de trade, afgezien van slippage en kosten, niet meer in verlies eindigen.
4. Bij +100 punten: contract 1 eruit
- Op +100 punten sluit C1 met winst.
- De stop van C2 gaat naar +50 punten. Een deel van de winst van C2 ligt daarmee vast.
5. Daarna: trailing stop voor contract 2
- De stop van C2 volgt de koers op 50 punten afstand van de hoogste koers sinds instap (bij long) of de laagste koers (bij short).
- De stop zakt nooit onder +50 punten. Loopt de koers terug, dan blijft de stop staan.
6. Contract 2 uit bij een tik op de Kijun
- Raakt de koers de Kijun-sen (de 26-lijn), dan sluit C2 ook, ook als de trailing stop nog niet geraakt is. Een tik op de Kijun wijst er vaak op dat de beweging aan kracht verliest.
7. Tegengesteld signaal en bevestiging
- Tegengesteld signaal: staat er een long open en komt er een short-uitbraak (of andersom), dan wordt de open positie gesloten op de instapkoers van het nieuwe signaal.
- Signaal in dezelfde richting: komt er een nieuwe uitbraak in dezelfde richting als de open trade, dan telt die als bevestiging. Er komt geen extra positie bij.
Samengevat in een tabel
| Moment | Contract 1 | Contract 2 |
|---|---|---|
| Instap | slot uitbraakkaars | slot uitbraakkaars |
| Beginstop | andere wolkrand, max. 50 pt | andere wolkrand, max. 50 pt |
| +50 punten | stop naar break-even | stop naar break-even |
| +100 punten | winst nemen | stop naar +50 |
| Daarna | – | trailing 50 pt, nooit onder +50; uit bij tik Kijun |
| Tegengesteld signaal | sluiten | sluiten |
Wat laat de backtest zien?
We hebben de regels hierboven getest op historische uurdata van de DAX.
- Periode: 15-12-2023 tot en met 20-10-2026 (eerste en laatste trade).
- Aantal trades: 282.
- Resultaat: +3.746 punten (opgeteld over beide contracten).
- Winstfactor: 1,24. Dat betekent dat de winnende trades samen 1,24 keer zoveel opleverden als de verliezende trades samen kostten.
Twee dingen vallen op. Ten eerste is het aantal winnende trades laag: ongeveer 29%. De strategie leunt op een kleine groep trades die ver doorloopt, terwijl veel trades met een klein verlies of rond break-even eindigen. Dat vraagt geduld. Ten tweede was de grootste tussentijdse terugval (drawdown) in de test 1.644 punten. Zo’n reeks verliezen kun je ook in de toekomst tegenkomen, en waarschijnlijk op een ongelegen moment.
Platte wolk: juist daar werken uitbraken het best
Een opvallende uitkomst gaat over de dikte van de wolk op het moment van de uitbraak. We noemen een wolk plat als de afstand tussen bovenrand en onderrand kleiner is dan 50 punten.
| Wolk bij uitbraak | Trades | Resultaat | Winstfactor |
|---|---|---|---|
| Plat (< 50 punten) | 60 | +2.959 punten | 2,02 |
| Dik (≥ 50 punten) | 222 | +787 punten | 1,06 |
| Alle trades | 282 | +3.746 punten | 1,24 |
Uitbraken uit een platte wolk leverden dus het grootste deel van het resultaat op, met een veel hogere winstfactor. Bij platte wolken lag ook het percentage winnende trades hoger (42% tegen 26%) en was de grootste terugval kleiner (624 punten tegen 2.135 punten).
Een mogelijke verklaring: bij een platte wolk ligt de beginstop vaak dichtbij, en een uitbraak uit een smalle, onbesliste zone zet regelmatig een nieuwe beweging in gang. Let wel: 60 trades is een kleine steekproef. Het verschil is opvallend, maar geen bewijs dat het zo blijft.
De koers keert bijna altijd terug naar de wolk
Een tweede onderzoek keek wat de koers doet ná een uitbraak. Raakt de koers de wolk later opnieuw? Het antwoord is: bijna altijd.
- Binnen 10 handelsdagen raakte de koers de wolk opnieuw in 97 tot 99% van de gevallen.
- Meestal gebeurde dat al binnen 1 tot 2 uur (mediaan).
- Bij een platte wolk gebeurde dat niet vaker dan bij een dikke wolk: 99% tegen 97% binnen 10 handelsdagen. Het verschil is klein.
Wat betekent dit voor jou? Een uitbraak is zelden een rechte lijn. De koers test de wolk vaak nog eens voordat hij verder gaat, of hij valt erin terug. Daarom staat de beginstop op de andere wolkrand en niet vlak onder de instap. En daarom gaat de stop pas bij +50 naar break-even: een terugtest van de wolk hoort bij het normale gedrag.
Waar moet je op letten?
Deze strategie heeft vaste regels, maar dat maakt hem niet risicoloos. Lees dit deel goed voordat je er iets mee doet.
- Risico: je kunt geld verliezen, ook meer dan je verwacht. Met twee contracten en een stop van maximaal 50 punten kan één trade tot 100 punten kosten, plus kosten en slippage. Meerdere verliezen achter elkaar zijn normaal bij een strategie die maar ongeveer 29% van de trades wint. Handel alleen met geld dat je kunt missen.
- Gaps en de opening: de DAX kan ’s ochtends of na nieuws met een sprong (gap) openen. Een stop wordt dan niet op de ingestelde koers uitgevoerd, maar op de eerste beschikbare koers. Het verlies kan daardoor groter zijn dan 50 punten per contract. Ook buiten de gewone handelsuren kunnen koersen sterk bewegen.
- Hefboom: producten op de DAX (zoals CFD’s, futures of turbo’s) werken met een hefboom. Een kleine beweging van de index geeft een grote beweging in je account, in beide richtingen. Kijk vooraf hoeveel één punt per contract bij jouw product waard is.
- Slippage: bij snelle markten krijg je bij instap, stop of winstnemen vaak een iets andere koers dan gepland. Daarnaast betaal je spread en eventuele financieringskosten. In een backtest zie je die kosten maar beperkt terug.
- Een backtest is geen garantie: de cijfers in dit artikel komen uit een test op historische data. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Markten veranderen, en een regel die vroeger werkte kan later slechter of niet werken. Vooral de uitkomst bij platte wolken rust op een klein aantal trades.
- Geen financieel advies: dit artikel is bedoeld als uitleg en voorlichting. Het is geen persoonlijk beleggingsadvies en geen aanbeveling om te kopen of te verkopen. Twijfel je, vraag dan advies aan een erkende financieel adviseur.
Veelgestelde vragen
Op welk tijdframe werkt deze strategie? De regels en de backtest gelden voor de uurgrafiek (H1) van de DAX. Op andere tijdframes of andere markten zijn ze niet getest.
Waarom twee contracten? Met het eerste contract neem je vroeg winst (+100 punten). Het tweede contract laat je doorlopen met een stop die meeschuift. Zo combineer je een vaste winst met de kans op een grotere beweging.
Waarom handel je een tweede signaal in dezelfde richting niet? Het is een bevestiging van de trade die al loopt. Er komt geen extra positie bij, zodat het risico niet oploopt.
Wat als de wolk heel dik is? Dan ligt de andere wolkrand ver weg. De beginstop wordt dan begrensd op 50 punten van de instap.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld als educatieve informatie en is geen financieel advies. Handelen met hefboomproducten brengt een hoog risico met zich mee. Resultaten uit het verleden, ook uit een backtest, bieden geen garantie voor de toekomst.